Zapraszamy do uzdrowiska Busko-Zdrój. Noclegi, restauracje, aktywny wypoczynek, sanatoria, Uzdrowisko na 4 pory roku, Nocleg, w busku, sanatoria, noclegi, kwatery, pensjonaty, hotele, firmy, buskowianka, pokoje, handel, usługi, woda, mineralna, gazowana, niegazowana, kwatery, zabiegi, borowina, reumatyzm, krio, marconi, źródlana, wiadomośći, konkursy, imprezy, firmy, biznes, zdrowie, odnowa, biologiczna, busko, zdroj, zdrój, Busko, uzdrowisko, sanatorium, Busko-Zdrój, pokoje gościnne w Busku-Zdroju, masaż, fizykoterapia, kuracja, wypoczynek, aktualnosci, aktualności, wiadomości, wiadomosci, Ponidzie

LEGENDA

grzyby

runo leśne

zwierzeta

przyjazd ze zwierzętami

jadalnia

wyżywienie

konie

jazda konna

koscioly

zabytki sakralne

namiot

rozbicie namiotu

narty

wyciąg narciarski

nocleg

nocleg

ogniska

ognisko, grill

parking

parking

plywanie

kąpielisko

prysznic

łazienka

rower

wypożyczanie rowerów

ryby

wędkowanie

sady

sad owocowy

sport

rekreacja

wycieczki_piesze

wędrówki piesze

zabytki

zabytki

inwalida

dostosowane do potrzeb osób niepełnosprawnych

×

Szlaki turystyczne

Szlak czerwony

Rezerwat OwczaryTrasa łącząca drewniane świątynie Ponidzia może być dobrą „wprawką" do odkrywania regionu przy pomocy znakowanych szlaków pieszych PTTK biegnących przez gminę Busko-Zdrój. Pierwszym z nich jest 27-kilometrowy szlak czerwony łączący dwa nadnidziańskie uzdrowiska Busko z Solcem. Pierwszą zaś atrakcją krajoznawczą, na jaką natrafimy, idąc nim z Buska w kierunku Solca, będzie położony wśród pól uprawnych, w niewielkim obniżeniu terenu, rezerwat „Owczary". Jego środkowa część – to rozległa kotlinka z małym ciekiem wodnym. Rzeczka jest zasilana przez słone źródło siarczano-chlorkowe. Z tej przyczyny doszło tu do rozwoju siedliska roślinności słonolubnej. Najwilgotniejsze miejsca porastają: łoboda oszczepowata, mannica odstająca, sitowiec nadmorski i muchotrzew solniskowy. Tereny oddalone od cieku porastają zielenią się: kończyną rozdętą, nostrzykiem ząbkowanym, turzycą odległokłosową oraz komornicą skrzydlastostrąkową. Rezerwat – to także skupisko bogatej flory halofilnej, mimo znacznej degradacji szaty roślinnej, będącej wynikiem wadliwie przeprowadzonej melioracji i zaczopowania jednego z dwóch słonych źródeł.

Pęczelice - zbór ariańskiPo opuszczeniu wsi Owczary szlak biegnie następnie przez Pęczelice gdzie zachował się w stanie ruiny dawny zbór ariański. Ten nieco zapomniany intrygujący zabytek położony jest na podwórzu gospodarstwa rolnego. Zbór powstał dzięki Stanisławowi Gnoińskiemu w 2. poł. XVI w. Obiekt został następnie zamieniony na spichlerz i przebudowany na początku XX w.. Jest to budynek parterowy, murowany, bezstylowy. O jego dawnym przeznaczeniu świadczy jedynie zachowane niewielkie manierystyczne obramienie okienne.

Kolejną osobliwością czerwonego szlaku jest bez wątpienia położone na Kapturowej Górze wczesnośredniowieczne grodzisko o kształcie zbliżonym do trapezu. Prowadzone w tym miejscu badania archeologiczne wykazały dwa etapy osadnictwa na terenie grodu: starszy, datowany na VII−VIII/IX w. oraz młodszy, z IX/X-XI w. Gród w Szczaworyżu w przeciwieństwie do analogicznego założenia w Stradowie nie był nigdy silnie zasiedlony i prawdopodobnie pełnił funkcję refugialną. Koniec funkcjonowania grodu wiąże się niewątpliwie z akcją ostatecznego włączenia Małopolski w obręb monarchii piastowskiej (koniec X w.).

Zborów - pałacSzlak czerwony przed dotarciem do Solca pozwala zapoznać się także z miejscowością Zborów, w którym zachował się okazały pałac przebudowany w 1803 r. W przyziemiu i częściowo także na parterze tej klasycystycznej budowli dwupiętrowej zachowały się pozostałości pierwotnego dworu, pochodzącego z XVI w. Dziś, ma tu swoją siedzibę Dom Opieki Społecznej. Niewielki park krajobrazowy oraz budynki gospodarcze gdzie prowadzi brama wjazdowa z pocz. XIX w. dopełniają całości założenia pałacowego. Z niegdysiejszego pałacowego folwarku zachowały się budynek dawnej gorzelni (XVIII w.) oraz spichlerz (XVIII w.), na którego zachodniej ścianie można zauważyć tarczę kamienną z herbem Leliwa należącym do Tarnowskich – właścicieli Zborowa.

Solec-Zdrój - SanatoriumSam Solec-Zdrój również ma do zaoferowania turystom nieco atrakcji. Niewielka dzielnica uzdrowiskowa Solca mieści się przy głównej bramie prowadzącej do miejscowego parku. Główny budynek hotelowy soleckiego Zdroju stanowi dość rozległe sanatorium „Świt", który przyjął swój obecny kształt w 1918 r. Wyróżniającym go elementem architektonicznym jest nieco odmienny stylowo korpus dawnej sali balowej i teatralnej ze smukłą kamienną wieżyczką.

W międzywojniu hotel był chętnie odwiedzany przez osobistości życia kulturalnego i politycznego II Rzeczypospolitej. W okolicach „Świtu" znajdują się: sanatorium „Jasna" z 1910 r. oraz położony na niewielkim wzniesieniu kościół pw. św. Mikołaja z 1937 r. projektu Franciszka Mączyńskiego. Drugi z wymienionych budynków stanął tu na miejscu wcześniejszej świątyni. Budowla nawiązuje pod względem architektonicznym do rzymskich bazylik. We wnętrzu świątyni można podziwiać zachowaną niewielką część wyposażenia poprzedniego kościoła. Warto zwrócić uwagę na epitafia właścicieli soleckiego Zdroju – jego założyciela hrabiego Karola Godefroy (zmarłego w 1874 r.), Ludwika Warchnowskiego oraz rodziny Daniewskich. Niezwykle intrygujący a także najbardziej cenny element dawnego wyposażenia pierwotnej świątyni znajduje się współcześnie na zewnątrz, na jednej ze ścian bocznych obiektu. Mowa o części pięknego manierystycznego nagrobka (2. poł. XVI w.), który przedstawia leżącą postać rycerza, prawdopodobnie Samuela Zborowskiego. Park zdrojowy przecina aleja Daniewskich (przedwojenna Zakładowa), stanowiąc tym samym jego główną oś. Była ona pierwotnie zabudowana stylowymi willami, z których dziś cieszą oczy: willa „Prus" z 1918 r. i ciekawa w swej bryle willa „Irena" – przedwojenne domy właścicieli soleckiego Zdroju – rodzin Daniewskich i Dzianotów. Malowniczy staw o nieregularnym kształcie, który niejako otacza opieką główne budowle zdrojowe – neoklasycystyczne „Łazienki" wzniesione w latach 1923–1925 oraz zbieżny pod względem stylu budynek Zdroju soleckiego − jest ozdobą soleckiego parku.

Solec-Zdroj - Sanatorium JasnaSolec-Zdroj - Willa IrenaSolec-Zdroj - Łazienki

Szlak niebieski

Busko-Zdrój − to bez wątpienia „wrota" do poznania Ponidzia. Temu celowi służy biegnący z Pińczowa do Wiślicy szlak niebieski, który należy podzielić na dwa odcinki mające swój początek w Busku-Zdroju. Wyruszając w kierunku Wiślicy (19 km), napotkamy na niezwykle zróżnicowane atrakcje, od wczesnośredniowiecznych zabytków samej Wiślicy, przez gotyckie realizacje zachowane w Chotlu Czerwonym i Gorysławicach, po słynące w całej Polsce unikatowe rezerwaty przyrody.

Rezerwat SkorocicePierwszym z nich napotkanym na szlaku jest rezerwat „Skorocice". Jego powierzchnia opiewa na 7,7 ha. Na terenie rezerwatu znajduje się wąwóz gipsowy o charakterze krasowym, który jest podzielony na dwie części ryglem skalnym, tzw. Wysoką Drogą. Dno wąwozu wypełnia Potok Skorocicki, ginący tu i ówdzie w podziemnych korytarzach i grotach krasowych. Rzeźba doliny jest bardzo okazała i żywa. Przyczynia się do tego fakt, iż powstała wskutek procesów krasowych. Środkową część wąwozu ozdabiają wychodnie gipsu w formie ścian, ambon, grzęd, zapadlisk krasowych, jaskiń, wertepów, ponorów, lei i lejków rasowych. Niewątpliwie, osobliwością tego obszaru jest most skalny, który rozciąga się nad zapadliskiem krasowym i grotą. Z uwagi na dobre nasłonecznienie i suche zbocza jest to miejsce występowania ciepłolubnych muraw o charakterze stepowym. W ich składzie znajduje się wiele gatunków chronionych czy rzadkich, takich jak: sierpik różolistny, jaskier iliryjski, gęsiówka uszkowata, stulisz miotłowy, przetacznik wczesny i zwodny oraz rezeda mała. Na dnie wąwozu natomiast wegetują: miłek wiosenny, ostnica włosowata, ostnica Jana, zawilec wielkokwiatowy, pierwiosnka lekarska czy też ożota zwyczajna. Unikatem skorocickiejnfauny jest ryjkowiec (Omias globulus).

Rezerwat SkorociceRezerwat SkorociceRezerwat Skorocice - jaskinia

W niewielkiej odległości od Skorocic leży nieco zapomniany florystyczny rezerwat „Winiary Zagojskie". Porastają go ciepłolubne trawy o charakterze stepowym. Jest to miejsce występowania flory kserotermicznej roślin naczyniowych. Listę całkowicie chronionych gatunków porastających ten teren tworzą: len włochaty, miłek wiosenny, ostrożeń pannoński, wężymord stepowy, ostnica włosowata i ożota zwyczajna. Wegetują tu także rośliny częściowo chronione. Są to pierwiosnka lekarska i wilżyna ciernista. Napotkamy tu także inne gatunki kserotermiczne, które wpisują się w różnobarwne murawy kwietnego stepu łąkowego. Warto poszukać chabra nadreńskiego, omana wąskolistnego czy pszeńca różowego. Wśród fauny najliczniej występują tu: motyl modraszek gniady, ciepłolubny pająk poskocz krasny oraz pasikonik stepiarek.

Chotel Czerwony - Kościół św. BartłomiejaKolejne interesujące nie tylko przyrodników rezerwaty znajdują się w położonej przy szlaku miejscowości Chotel Czerwony, który jednakże słynie też ze wspaniałego kościoła pw. św. Bartłomieja ufundowanego w latach 1440–1450 przez Jana Długosza. Ten kanonik krakowski, sandomierski, kielecki i gnieźnieński był kustoszem wiślickim, nauczycielem synów królewskich, a także wielkim dziejopisem. Wsławił się m.in. jako autor monumentalnego 12-tomowego dzieła Roczniki czyli kroniki sławnego Królestwa Polskiego. Pod względem architektonicznym świątynia składa się z kwadratowej nawy (do której przylega od południa kruchta gotycka, od zachodunzaś – piętrowa neogotycka z 1850 r.) oraz niewielkiego prezbiterium i dobudowanej doń od północy zakrystii. Już w kruchcie możemy poznać niezwykły kunszt budowniczych chotelskiej świątyni. Nad portalem prowadzącym do nawy widnieje wyśmienita gotycka tablica erekcyjna (1450 r.) z płaskorzeźbionymi postaciami Matki Boskiej z Dzieciątkiem oraz św. św. Stefana i Hieronima, w Chotel Czerwony - Kościół św Bartłomiejaformie obramienia inskrypcyjnego. Sklepienie kruchty ma charakter sieciowy. Spaja je zwornik z płaskorzeźbą herbu Wieniawa − emblematu Jana Długosza. Okazałe sklepienie sieciowe ze zwornikami z widocznym ciekawym programem heraldycznym występuje także w nawie i prezbiterium kościoła. Ów program tworzą: w prezbiterium – Orzeł Polski, w nawie – herby Wieniawa oraz Dębno (kardynała Zbigniewa Oleśnickiego – mecenasa i opiekuna fundatora). Elementem gotyckiej kamieniarki zachowanym do naszych czasów jest ponadto – widoczne za obecnym ołtarzem głównym – sakramentarium z maswerkowym baldachimem zwieńczonym pinaklami i kwiatonami, oddzielone starą kratą z rozetkami. Najpiękniejszym detalem pierwotnego wyposażenia tego obiektu sakralnego jest gotycki krucyfiks, którego wykonanie przypada na ok. 1400 r. By go podziwiać, należy skierować się ku północnej ścianie nawy. Późnobarokowy ołtarz główny świątyni, pochodzący z poł. XVIII w., skrywa jeszcze jeden gotycki krucyfiks (z końca XV w.) oraz rzeźby Matki Boskiej Bolesnej (gotycką – 1. poł. XV w.) i św. Jana (tym razem barokową).

Dopełnieniem majestatu kościoła jest otaczająca go przyroda. Z wzniesienia, na którym umiejscowiono świątynię, od zachodniej strony rozciąga się widok na piękne kryształy gipsu leżące u jego podstawy. Mają one po kilka metrów wysokości, niektóre są zbliźniaczone w tzw. jaskółczy ogon. W tym skupisku skalnym odkryjemy wejście do 20-metrowego, częściowo zawalonego korytarza , który tutejsza ludność nazywa „kuchnią proboszczów". Znajdujący się nieopodal chotelskiej świątyni rezerwat florystyczny „Przęślin" leży na niewielkim pagórku. Południowe zbocze wzniesienia oraz jego podnóże zajmują gipsowe ścianki z zachowanymi kserotermicznymi murawami o charakterze stepowym. Odkryjemy tu gros roślin chronionych, takich jak: len włochaty, miłek wiosenny, zawilec wielkokwiatowy, wężymord stepowy czy ostnica włosowata. Warto pofatygować się i oddać poszukiwaniom gęsiówki uszkowatej, rośliny bardzo rzadkiej i zagrożonej wyginięciem. Jest ona znana tylko z dwu stanowisk w Polsce, a znajdujących się właśnie na Ponidziu. Teren rezerwatu zamieszkuje – unikatowy w skali świata! – ryjkowiec (Donus nidensis), a także inne ryjkowce (Omias globulus i Trachyphloeus heymesi), które są w Polsce znane tylko z tego stanowiska.

Gorysławice - Kościół pw. św. WawrzyńcaStąd już tylko „żabi skok" do wspaniałego rezerwatu stepowego „Góry Wschodnie". Obejmuje on swym zasięgiem fragment rozległego wzniesienia, zbudowanego z wielkokrystalicznych gipsów trzeciorzędowych, będących niegdyś tu eksploatowanymi. Na terenie rezerwatu rośnie ok. 150 gatunków florystycznych. Występują tu m.in. gatunki, które znalazły się na Liście roślin zagrożonych w Polsce, takie jak: sesleria błotna oraz chaber pannoński. Może tu także obserwować wegetację miłka wiosennego, ostrołódki kosmatej, ostnicy włosowatej i ożoty zwyczajnej. Unikatowym gatunkiem Ponidzia jest stulisz miotłowy, który nie występuje w żadnym innym regionie Polski. Kolejna gotycka świątynia czeka nas na szlaku w miejscowości Gorysławice. Kościół pw. św. Wawrzyńca stoi tu w swej obecnej formie od 1535 r. Dzięki fundacji Wojciecha i Anny Żelazowskich, dobudowano w 1676 r. barokową kaplicę. Przylega ona od zachodu do nawy świątyni, dodając jej tym samym niepowtarzalnego uroku. Będąc wewnątrz kościoła, warto zwrócić uwagę na zachowane fragmenty gotyckiej polichromii. Częścią wczesnobarokowego ołtarza głównego (poł. XVII w.) jest obraz św. św. Szczepana i Wawrzyńca z widoczną postacią fundatora – Jakuba Gromeckiego kanonika wiślickiego. Na uwagę zasługuje też ciekawa XVI-wieczną belka tęczowa, którą ozdabiają barokowy krucyfiks oraz późnogotyckie rzeźby Matki Boskiej Bolesnej oraz św. Jana pochodzące z 1. poł. XVI w.

Wiślica - KolegiataSzlak niebieski kończy się w Wiślicy, której najcenniejszym zabytkiem jest bez wątpienia wspaniała kolegiata pw. Narodzenia Najświętszej Maryi Panny wzniesiona dzięki fundacji króla Kazimierza Wielkiego. Maestria strzechy sprawia, że wiślicka kolegiata jest jednym z najbardziej interesujących zabytków XIV-wiecznej architektury gotyckiej w Polsce. Świątynia kazimierzowska to nie pierwsza budowla kolegiacka wzniesiona w tym miejscu. Pozostałości dwóch wcześniejszych budowli znajdują się w podziemiach współczesnego kościoła. Kolegiata jest pod względem architektonicznym świątynią pseudodwunawową. Wielobocznie zamknięte wąskie prezbiterium sąsiaduje od północy z przybudówką (2. poł. XVII w.), która mieści zakrystię oraz skarbiec. Główne wejście do wnętrza świątyni znajduje się –jak w innych średniowiecznych kościołach – od południa. Nad gotyckim ostrołukowym portalem ze wspaniałymi drzwiami okutymi skośną kratą z antabą, którą zdobi gotycka rozeta (XV w.) zawieszono w 1464 r. reprezentacyjną tablicę pamiątkową z płaskorzeźbioną figurą fundatora – króla Kazimierza Wielkiego. Prezentuje ona możnowładcę, który na klęczkach przed tronującą Madonną z Dzieciątkiem podarowuje jej model świątyni. Wiślica - Kologiata NMPNie mniej ciekawy od południowego jest – obecnie zamurowany – północny portal świątyni (2. poł. XIV w.). W jego sąsiedztwie możemy zauważyć niewielkie zamurowane okno, przez które wg tradycji miano ogłosić Statuty wiślickie. Przestępując próg świątyni, trafiamy do zupełnie innego świata. Jego wszechogarniającą dominantą jest wspaniałe sklepienie nawy o schemacie trójdzielnym, częściowo gwiaździstym, wsparte na trzech smukłych filarach, które wywierają wrażenie lekkości i cech majestatu. Dopełnieniem tego swoistego „kamiennego parasola" przykrywającego nawę jest krzyżowo-żebrowe sklepienie prezbiterium, w którym „króluje" wczesnogotycka rzeźba Matki Boskiej Łokietkowej (ok. 1300 r.). Na uwagę zasługuje także zachowane ciekawe gotyckie sakramentarium z trójkątnym zwieńczeniem wypełnionym maswerkiem oraz wnęka na oleje święte. Polichromia z lat 1397−1400, odmienna od gotyckiej estetyki, bo wykonana w tradycji bizantyjsko-ruskiej, w sposób niezwykle harmonijny tworzy jednolitą przestrzeń sacrum świadczącą o niezwykłej wartości artystycznej stylowych hybryd charakterystycznych jedynie dla pogranicza kultur.

Wiślica - posadzka w kolegiacieNie można pominąć kolegiackich podziemi, w których znajduje się niezwykle ciekawy rezerwat archeologiczny. W jego przedsionku (czyli w pierwszej sali) zobaczymy wmurowane wtórnie detale rzeźbiarskie datowane na II kolegiatę wiślicką (pocz. XIII w.). Nad wejściem do podziemi króluje XIII-wieczna płaskorzeźba. Przedstawia dwa gryfy, pomiędzy którymi widnieje okazała rozeta z krzyżem. Wchodząc do pomieszczenia, znajdziemy się w podziemiach kościoła pomiędzy jego korpusem nawowym a prezbiterium – w pobliżu łuku tęczowego. To właśnie tutaj archeolodzy natrafili na pozostałości I kolegiaty wiślickiej, do których należy przede wszystkim unikatowa posadzka wiślicka, zdobiąca pierwotnie kryptę grobową ufundowaną przez księcia Henryka Sandomierskiego. W zachodniej części rezerwatu odnajdziemy natomiast relikty II kolegiaty wiślickiej (pocz. XIII w.) z zachowaną częściowo pierwotną XIII-wieczną posadzką świątyni.

Wiślica - Dom DługoszaW sąsiedztwie kolegiaty ujrzymy piękny gotycki dom, który był przeznaczony dla wikariuszy kolegiaty. Stanął tu w 1460 r. dzięki fundacji Jana Długosza pełniącego w Wiślicy funkcję kustosza. To jemu właśnie zawdzięcza swą nazwę − Dom Długosza. Do wnętrza budynku wchodzimy przez gotycki portal. Staniemy wówczas we wspaniałej sieni nakrytej stropem belkowanym. Zachowały się tu częściowo oryginalne ostrołukowe portale. Po prawej stronie zlokalizowano wejście do sali, w której mieści się Muzeum Regionalne. Izbę utworzono usuwając ścianki działowe (pierwotnie pomieszczenie to podzielono na cztery salki). W zachodniej części sali muzealnej można podziwiać zachowany oryginalny XV-wieczny modrzewiowy belkowany strop polichromowany z wyobrażeniem opisywanego już herbu Wieniawa. Jeszcze donioślej prezentuje się XV-wieczna późnogotycka polichromia zachowana w tej części sali. Ukazuje ona Chrystusa Zmartwychwstałego i prawdopodobnie klęczącego przed nim Jana Długosza w towarzystwie (jak można przypuszczać) św. Doroty. Wiślicki kompleks kolegiacki dopełnia majestatyczna dzwonnica ufundowana przez Jana Długosza w latach 1460–1470.

Wiślica - Kościół Mikołaja - reliktyKolejny już rezerwat archeologiczny leży na wschód od kolegiaty i sąsiaduje z pl. Solnym. W małym pawilonie odnajdziemy relikty kościoła grodowego pw. św. Mikołaja wzniesionego prawdopodobnie pod koniec X w. lub w XI w. Jego północna ściana jest ozdobiona słynną wiślicką misą chrzcielną. Trudno jest ustalić datę jej powstania. Pawilon archeologiczny jest umiejscowiony przy rozległym Dużym Rynku Solnym, który od połowy XIV w. był prawdziwym centrum miasta. Idąc z Dużego Rynku Solnego na wschód w kierunku grodziska, przetniemy Mały Rynek Solny. Stoi tu całkiem masywna kapliczka. Dotrzemy do miejsca o nazwie Psia Górka. Stąd już tylko 200 m dzieli nas od wału grodziska datowanego na początek XI w. Jego rozbudowa nastąpiła w 2 poł. XII w. Będąc w zachodniej części wału, warto zwrócić uwagę na ciekawą skałę gipsową o dość oryginalnej formie.

Szlak niebieski łączy także Busko-Zdrój z kolejnym interesującym miastem leżącym w dolinie Nidy, a mianowicie z Pińczowem (20 km). Po drodze zobaczymy położoną na skraju Lasu Winiarskiego sosnę pospolitą. Ma ona nietypowy pokrój, imponujący rozmiar oraz kształt odsłoniętego systemu korzeniowego. Szlak biegnie następnie w kierunku północno-zachodnim do niewielkiej wsi o nazwie Grochowiska – świadka jednej z największych walk powstania styczniowego, tj. bitwy z 18 marca 1863 r. między oddziałami dyktatora powstania Mariana Langiewicza a czterema kolumnami wojska rosyjskiego. Pamięć po niej przechowują ziemia i kamień − znajdujący się na zachodnim końcu wsi, nieopodal strumienia zbiorowy grób powstańców.

Sosna na szczudłach - WełeczGrochowiska - pomnik ku czci powstańców styczniowychPińczów - Kościół św. Jana Ewangelisty

Pińczow - Kościół św. Jana EwangelistySam Pińczów może się pochwalić wieloma interesującymi zabytkami pamiętającymi lata świetności miasta. Do tej grupy należy kościół popauliński pw. św. Jana Ewangelisty, którego obecna bryła pochodzi z 1 połowy XVII w. Szczególnie efektownie prezentuje się zachodnia fasada świątyni zwieńczona wczesnobarokowym szczytem wykonanym ok. 1642 r. Co wyróżnia pińczowską świątynię, to jej przepiękna dekoracja stiukowa sklepień naw i prezbiterium, należąca do grupy lubelskiego manieryzmu. W pińczowskiej farze można podziwiać zachowane w dużym stopniu jednolite stylowo późnobarokowe wyposażenie z lat 40. XVIII w. Składają się na nie: ołtarz główny, dziewięć ołtarzy bocznych, ambona, oraz konfesjonały i ławki. Uwagę przykuwają znajdujące się w prezbiterium urzekające monumentalne stalle popaulińskie wykonane w poł. XVII w. Doskonałej prezencji nie sposób odmówić też wspaniałym organom wykonanym po 1757 r. przez organmistrza Wojciecha Szyplewskiego z Krakowa. W niedalekim sąsiedztwie światyni, od strony rynku, wyrasta zza węgła efektowna barokowa dzwonnica zbudowana w latach 1685–1691.

Pińczów - synagoga staraDrugą niezwykle cenną świątynią Pińczowa jest zachowana Synagoga Stara, której budowę ukończono do 1609 r. Wówczas to Szabtaj syn Awrahama ukończył dekorację malarską świątyni, którą uznaje się za jedną z najstarszych zachowanych w Polsce. Nowsze malowidła są datowane na lata 40 XVIII w. Wejście do synagogi wiedzie przez obszerny prostokątny przedsionek (pułesz). Pełnił on funkcję sali modlitewnej dla bractw religijnych, a także był miejscem obrad zarządu gminy oraz posiedzeń sądu. Przez pułesz dojdziemy do monumentalnej, prawie kwadratowej sali męskiej, w której zachował się manierystyczny Aron ha-kodesz (przechowywano tu zwoje Tory). Nieco nad przedsionkiem i salą kahalną umiejscowiono babiniec. Jest on otwarty do sali męskiej jedynie trzema wąskimi otworami okiennymi. Teren wokół synagogi otacza nowy mur, w którego wewnętrzną ścianę wmurowano fragmenty starych macew. Ogrodzenie jest pomnikiem Pamięci o Holocauście pińczowskich Żydów.

Pińczów - kaplica św. AnnyNieopodal synagogi znajduje się klasztor Reformatów ukończony w 1619 r., którego najważniejszym elementem jest kościół klasztorny pw. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny o ciekawej fasadzie zachodniej. Dominującym punktem tejże fasady jest dwuarkadowe okno ozdobione wspaniałą dekoracją rozetowo-roślinną oraz rozbudowanym kartuszem herbowym z Jastrzębcem Myszkowskich – emblematem fundatorów. Późnobarokowe wyposażenie kościoła, na które składają się ołtarze boczne i ambona pochodzi z 1. poł. XVIII w. Są to elementy dość skromne i jednolite stylowo. Ozdobą jednego z bocznych ołtarzy (na lewo od łuku tęczowego) jest cudowny obraz Matki Boskiej Mirowskiej (2. poł. XVII w.). Był on początkowo przechowywany w kaplicy zamku pińczowskiego.

Pińczów - pałac WielopolskichW sąsiedztwie klasztoru znajduje się renesansowy Dom Ariański, zwany także Drukarnią Ariańską. Budowę obiektu prawdopodobnie z przeznaczeniem na łaźnię miejską przeprowadzono na przełomie XVI i XVII w.. Na północ od rynku pińczowskiego wznosi się kompleks klasycystycznego pałacu Wielopolskich wzniesionego ok. 1789 r. Autorstwo jego projektu przypisuje się wziętemu wówczas architektowi Franciszkowi Naxie. W południowej części przypałacowego parku obejrzymy zachowany pawilon ogrodowy z końca XVI w. Jego budowa to zapewne dzieło Santi Gucciego. Nad miastem góruje widoczna z oddali manierystyczna kaplica św. Anny. Budowla ta powstała na pamiątkę roku jubileuszowego 1600 i została ufundowana przez margrabiego Zygmunta Myszkowskiego. O jej wzniesienie starało się miejscowe Bractwo św. Anny. Przypuszcza się, że autorem projektu kaplicy był Santi Gucci.

Szlak zielony

Dopełnieniem wyżej wymienionych szlaków może być okrężny szlak zielony, który ze względu na swoją długość również należy podzielić na niewielkie odcinki. Pozwala on zapoznać się z kolejnymi „perełkami Ponidzia", do których niewątpliwie należy położony w Szańcu gotycki kościół pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny wzniesiony do 1499 r. dzięki fundacji biskupa kujawskiego i kanclerza wielkiego koronnego Krzesława z Kurozwęk. Budowla ta składa się z prostokątnego pseudodwunawowego korpusu nawowego oraz zamkniętego wielobocznie prezbiterium. Od północy przylega do nawy gotycka kaplica, a do prezbiterium – XVI-wieczna zakrystia połączona ze skarbczykiem. Nieopodal kościoła znajduje się wzgórze, na krańcu którego wznosi się renesansowy kasztel. Jego budowa przypadła na lata 1580–1609. Stanął tu dzięki fundacji Padniewskich, którzy zadecydowali o wykorzystaniu fragmentów pierwotnego budynku utrzymanego w stylu gotyckim.

Kościół - SzaniecSzaniec - DwórRezerwat Zimne Wody

Kolejną, rzadziej odwiedzaną przez turystów atrakcją Ponidzia jest położony w bezpośrednim sąsiedztwie Buska-Zdroju projektowany rezerwat „Zimne Wody", gdzie występują pokłady grubokrystalicznego gipsu, który tworzy tu liczne szczeliny i kanały. Projektowany rezerwat pokrywają murawy kserotermiczne. Występują tu m.in. dziewięćsił bezłodygowy, miłek wiosenny czy mikołajek płaskolistny. Goście przebywający w uzdrowisku, którzy mają zbyt mało czasu na zwiedzanie ponidziańskich rezerwatów ten powinni zobaczyć koniecznie.

Rezerwat Zimne WodyDwór - WiduchowaSzczaworyż

Zachęcamy także do wizyty w położonej w pewnej odległości od szlaku wsi Widuchowa. Nie umknie oczom zwiedzających niezwykle interesujący późnorenesansowy dwór zbudowany w 1620 r. przez ówczesnego właściciela majątku Mikołaja Krupko. Szlak zielony pozwala także na zapoznanie się z kościołem pw. św. Jakuba Starszego z 1630 r., znajdującym się w nieodległym do Buska Szczaworyżu. Jest to dość niezwykła budowla posiadająca nieregularne prezbiterium, krótką nawę ozdobioną późnorenesansową dekoracją stiukową z dodanymi w XVIII w. po obu jej stronach kaplicami oraz wyniosłą wieżę poprzedzoną nowszą kruchtą. Całość jest zbudowana na planie krzyża greckiego.

 

Szlak czarny

Zimne Wody Łagiewniki inwentarzyacja Zimne Wody Łagiewniki inwentarzyacja Zimne Wody Łagiewniki inwentarzyacja

Bogactwo krajobrazu regionu Ponidzia zachęca do odkrywania coraz to nowych miejsc, które będą przyciągać zarówno turystów jak i okolicznych mieszkańców spragnionych pięknych widoków i aktywnej formy wypoczynku. W myśl tej ideii otwarto nowy szlak pieszy znakowany kolorem czarnym na trasie Busko Zdrój − Zbrodzice. Długość szlaku wynosi 5,5 km i obejmuje Uroczysko „Zimne Wody”, sołectwa: Łagiewniki, Zbrodzice Gwoździówka oraz Zbrodzice Winnica.

Niewątpliwą atrakcją szlaku czarnego jest nowopowstały i oddany do użytku teren rekreacyjny „Zimne Wody”, z którego mogą korzystać w wolnym czasie całe rodziny. Przez teren „Zimnych Wód” przebiega ciąg komunikacyjny pieszo-rowerowy o nawierzchni żwirowej. Obszar ten urozmaicają elementy małej architektury. Dodatkową ozdobą są także „szałasy” ustawione na kamiennych polach służące do odpoczynku oraz punkt obserwacyjny. Na obszarze „Zimnych Wód” znajdują się dwa pomniki nieożywionej przyrody. Pierwszym z nich są tzw. Gipsowe Kryształy, drugim zaś Źródełko dające początek niewielkiemu strumieniowi. Cały obszar porośnięty jest niezwykle ciekawą roślinnością jak miłek wiosenny, dziewięćsił bezłodygowy czy mikołajek płaskolistny. To idealne miejsce na obcowanie z urzekającą naturą i niecodziennymi krajobrazami. Spacerując po tym terenie można podziwiać Kotlinę Borzykowską i Płaskowyż Szaniecki a nawet pasma Gór Świętokrzyskich.

Zimne Wody Łagiewniki inwentarzyacja Zimne Wody Łagiewniki inwentarzyacja Zimne Wody Łagiewniki inwentarzyacja

Turystyczny szlak pieszy PTTK znakowany kolorem czarnym kończy się w jedynej na Ponidziu Winnicy Zbrodzice słynącej z wyrabianych tam białych i czerwonych win Solaris oraz Regent. Lampka lokalnie produkowanego wina jako ciekawy i miły akcent dopełniający rekreacyjną wędrówkę, na pewno zadowoli niejednego konesera.

. . WINO BOOK

© Copyright 2011 Urząd Miasta i Gminy w Busku-Zdroju Projekt i realizacja Crafton    |    Korekta: Norbert Garecki

...dla rozwoju Województwa Świętokrzyskiego...

Projekt: "Kampania promocyjna Miasta i Gminy Busko-Zdrój oraz utworzenie centrum informacji
turystycznej" współfinansowany przez Unię Europejską z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego
w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Świętokrzyskiego na lata 2007-2013