7 maja w Busku-Zdroju podpisano list intencyjny dotyczący wspólnych działań samorządów na rzecz przygotowania nowej linii kolejowej Kraków – Proszowice – Busko-Zdrój. W inicjatywę zaangażowały się gminy, powiaty oraz województwa małopolskie i świętokrzyskie, które wspólnie chcą wypracować najlepsze rozwiązania i wnieść swój wkład w realizację przedsięwzięcia.

Podpisanie listu intencyjnego to kolejny etap wspólnych działań samorządów. Proces ten rozpoczął się od roboczych spotkań, podczas których omawiane były wstępne uwarunkowania związane z możliwością realizacji inicjatywy.

Porozumienie porządkuje współpracę i wyznacza jej dalszy kierunek – od wspólnej wizji do konkretnych analiz i decyzji dotyczących dalszych kroków w procesie. Zgodnie z zapisami dokumentu partnerzy chcą wspólnie określić możliwości oraz warunki utworzenia nowego korytarza transportu szynowego, odpowiadającego na realne potrzeby mieszkańców
i ograniczającego wykluczenie komunikacyjne.

– Naszym celem jest przede wszystkim poprawa dostępności transportowej do Krakowa jako ważnego ośrodka pracy i edukacji. Równocześnie widzimy w tym projekcie szansę na rozwój gospodarczy oraz wzmocnienie potencjału turystycznego naszego obszaru, przez który przebiegać będzie planowana linia – podkreśla Jerzy Szydłowski, Burmistrz Miasta i Gminy Busko-Zdrój.

Znaczenie wykraczające poza skalę lokalną

Planowana linia kolejowa ma potencjał pełnić funkcję nie tylko lokalną, ale również regionalną i dalekobieżną. Z jednej strony poprawi codzienną dostępność transportową mieszkańców mniejszych miejscowości do Krakowa, z drugiej – może stać się elementem szerszego układu transportowego i alternatywą dla istniejących, obciążonych tras kolejowych oraz wzmacniając powiązania międzyregionalne.

Szerokie zaangażowanie partnerów pokazuje, że projekt ma znaczenie wykraczające poza pojedynczy samorząd i wpisuje się w szersze myślenie o rozwoju transportu w południowej Polsce. To również dowód na to, że skuteczne planowanie dużych inwestycji wymaga partnerskiego działania wielu samorządów. W proces zaangażowało się również Stowarzyszenie Metropolia Krakowska, łącząc partnerów, wspierając dialog i pomagając prowadzić wspólne działania.

– To przykład współpracy, w której każdy samorząd ma swoją rolę i odpowiedzialność. Łączymy potencjały, aby wspólnie przygotować projekt, który będzie służył mieszkańcom całego obszaru – nie tylko jednej gminy czy powiatu – podkreśla Marek Jamborski, Wójt Gminy Kocmyrzów-Luborzyca, Wiceprezes Zarządu Stowarzyszenia Metropolia Krakowska.

– Nowa linia kolejowa Kraków–Busko-Zdrój to projekt, który łączy szybki dojazd do metropolii z odblokowaniem potencjału całego regionu. Dzięki sprzyjającym warunkom terenowym może powstać szybciej i bardziej efektywnie kosztowo niż wiele innych inwestycji, a jednocześnie zapewnić mieszkańcom realną alternatywę dla transportu samochodowego oraz impuls dla rozwoju uzdrowiska i lokalnej gospodarki. W szerszej perspektywie może także uzupełnić układ kolejowy między Krakowem a centralną Polską, stanowiąc alternatywę dla dziś przeciążonych linii – wskazuje dr Aleksandra Ciastoń-Ciulkin Zastępca kierownika Katedry Systemów Transportowych i Logistycznych Politechniki Krakowskiej.

Dlaczego to ważne?

Nowa linia kolejowa to nie tylko inwestycja infrastrukturalna, ale projekt o szerokim znaczeniu społecznym i gospodarczym. Jej realizacja przełoży się na wyraźną poprawę codziennej mobilności mieszkańców, zapewniając szybszy i bardziej komfortowy dostęp do miejsc pracy oraz edukacji w Krakowie oraz ograniczając zjawisko wykluczenia komunikacyjnego znacznego obszaru województw małopolskiego i świętokrzyskiego.

- Inicjatywa utworzenia nowego połączenia szynowego stanowi przykład oddolnych działań realizowanych wspólnie przez samorządy, ukierunkowanych na poprawę dostępności kolejowej. Połączenie pozwoli na wykorzystanie potencjałów uzdrowiskowych Buska-Zdroju oraz Krakowa jako miasta wojewódzkiego. W 2025 roku liczba pasażerów Szybkiej Kolei Aglomeracyjnej sięgnęła blisko 29 mln, co oznacza wzrost o 150 proc. w porównaniu z 2018 rokiem. Potwierdza to rosnącą popularność przewozów kolejowych i zapotrzebowanie na inwestycje w tym zakresie. Konieczne jest również wsparcie ze szczebla centralnego, by osiągnąć zamierzony cel, będzie on możliwy do realizacji wyłącznie w przypadku możliwości wpisania inwestycji do programów kolejowych. Województwo Małopolskie przeznacza coroczne znaczne środki budżetowe na dopłaty do biletów oraz zakup i modernizację taboru, zapoczątkowany proces stanowi kolejny krok prowadzący do rozwoju infrastruktury kolejowej na terenie województwa małopolskiego, przykłady istniejących połączeń na terenie Małopolski potwierdzają, że to dobry kierunek - podkreślił Łukasz Smółka, Marszałek Województwa Małopolskiego.

Jednocześnie nowa linia stworzy impuls rozwojowy dla całych regionów, zwiększając ich atrakcyjność inwestycyjną i wzmacniając lokalne rynki pracy. Lepsza dostępność komunikacyjna przełoży się także na rozwój turystyki i uzdrowisk, w tym w Busku-Zdroju, a cały system transportowy stanie się bardziej zrównoważony i efektywny, odpowiadając na wyzwania współczesnej mobilności.

- Proponowane do realizacji połączenie kolejowe będzie stanowić uzupełnienie systemu kolejowego na obszarze województw świętokrzyskiego i małopolskiego, które aktualnie współpracują w zakresie organizacji przewozów kolejowych obejmujących oba regiony. Doświadczenia te pozwolą na dalszą poprawę oferty kolejowej oraz ugruntowanie współpracy samorządów – powiedział Andrzej Pruś, Członek Zarządu Województwa Świętokrzyskiego.

Podczas spotkania ustalono także, że w najbliższym czasie samorządowcy zwrócą się do właściwych ministerstw i PKP z prośbą o określenie warunków i możliwości realizacji przedsięwzięcia, Udzielone informacje będą stanowić podstawę dalszych działań.