Logo Gminy Busko-Zdrój

Konie na tle malowniczych łąk
Dzieci jadące ścieżką rowerową
Drewniane wiaty na tle pagórków w rezerwacie Zimne Wody
Kajaki na rzece Nida
Piękny kwitnący sad jabłoni na łące pełnej mleczy
previous arrow
next arrow
PlayPause

Zabytki

Kaplicy pod wezwaniem Św. AnnyKaplicy pod wezwaniem Św. Anny położona jest we wschodniej części parku zdrojowego. To tu, w otoczeni u przepięknego ogrodu zdrojowego Busczanie najchętniej zawierają związki małżeńskie. Neogotycką Kaplicę położoną we wschodniej części Parku, zbudowano w 1884 roku dzięki staraniom dr. Aleksandra Dobrzańskiego przy wsparciu okolicznych mieszkańców. Choć kaplica została oddana do użytku w 1888 roku to przedsionek i zakrystię dobudowano dopiero w 1907. W ołtarzu głównym znajduje się obraz św. Anny, a na płaskim stropie pięknie malowane tajemnice różańcowe. Na bocznych ścianach wiszą obrazy: bł. Jacka Odrowąża oraz św. Józefa, św. Maksymiliana Kolbe, bł. Wincentego Kadłubka, a w prezbiterium Pieta i Chrystus Miłosierny. Ołtarz i konfesjonał wykonał rzeźbiarz Łabęcki z Piotrowic. Dach zdobiony jest dwiema mniejszymi wieżyczkami i jedną wyższą sygnaturką. W 1984 roku do kaplicy św. Anny został przeniesiony fragment późnogotyckiego tryptyku z pocz. XVI w. Obecnie kościół pełni funkcję kaplicy zdrojowej.

Kościół Św. Leonarda

Kościoła pod wezwaniem Św. Leonarda jest jednym z najstarszych zabytków. Ta piękna, drewniana (modrzew) świątynia cmentarna o zrębowej konstrukcji powstała w 1699 r. w miejscu istniejącego tam wcześniej XII wiecznego kościoła. Prezbiterium kościoła zwrócone jest na wschód, na zachód zaś kruchta, która jest węższa i niższa od nawy głównej. Najważniejszym elementem kościoła jest późnobarokowy ołtarz główny, będący ozdobną kompozycją architektoniczno-rzeźbiarską z centralnie usytuowaną figurą św. Leonarda. Wokół świątyni rozpościera się stary, nieczynny cmentarz, na którym zachowało się kilka różnych typów nagrobków w formie krzyży, pełnowymiarowych figur (Chrystus Nazareński, Matka Boska) oraz kolumna kamienna, opleciona wicią roślinną z przełomu XVII/XVIII w. Obok apsydy kościoła znajduje się kwatera z grobem Rzewuskich z oryginalną tablicą umieszczoną na klasycystycznej steli. Kościół jest na co dzień zamknięty. Można go zwiedzać kilka razy w roku podczas okazjonalnych wycieczek. Msze odprawiane są tu tylko w dniu patrona, czyli w najbliższą niedzielę sąsiadującą z dniem 6 listopada.

Sanatorium Marconi Sanatorium Marconi jest bezapelacyjnie wizytówką Buska-Zdroju i najbardziej rozpoznawalnym budynkiem w mieście. Gmach dawnych „Łazienek” zaprojektowany został przez włoskiego architekta Henryka Marconiego i oddany do użytku w 1836 roku. Ma plan litery T wzorowany na rzymskich budowlach użyteczności publicznej. W holu głównym z okazałymi kolumnami w stylu korynckim znajduje się pijalnia wód jodkowo-bromkowych i siarczkowych. Tuż za nią usytuowana jest sala koncertowa, do której wiodą drzwi ozdobione posągami Orfeusza i Eurydyki. Po obu stronach sali znajdują się popiersia rzymskich bogów a także greckich lekarzy i filozofów. W tym zabytkowym budynku należącym do Uzdrowiska Busko-Zdrój S.A. mieści się sanatorium dysponujące 170 miejscami noclegowymi i nowoczesną bazą zabiegową.

Kościół NMP

Ponorbertański Zespół Klasztorny usytuowany jest w pobliżu buskiego rynku. Tworzą go kościół barokowo-klasycystyczny z częściami gotyckimi pod wezwaniem Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Marii Panny, dawny budynek klasztorny oraz wolno stojąca dzwonnica. Pierwotny kościół został wzniesiony w miejscu dzisiejszego około roku 1166. Swój współczesny wygląd zawdzięcza gruntownej przebudowie, którą przeszedł po pożarze w 1820 roku, kiedy zmieniono dawne prezbiterium na nawę, dobudowując od wschodu barokowo-klasycystyczną fasadę. Wskutek tego obecna nawa świątyni jest nieco węższa od prezbiterium, zaś ołtarz główny zwrócony jest (wbrew średniowiecznym nakazom) na zachód. W barokowym ołtarzu głównym znajduje się obraz Matki Bożej. Jego autorem jest prawdopodobnie Franciszek Smuglewicz. Po bokach rzeźby świętych patronów Polski: biskupów Wojciecha i Stanisława. W górnej części ołtarza rzeźby Trójcy Świętej oraz św. Piotra i św. Pawła. Na ścianach kilka tablic epitafijnych m.in. późnorenesansowe epitafium Anny z Korycińskich Kowalkowskiej.

Park Zdrojowy Zabytkowy Park Zdrojowy stanowi bezpośrednie otoczenie łazienek, zaprojektowany był w XIX wieku przez ogrodnika Ignacego Hanusza. Ogromny park krajobrazowy o powierzchni ponad 14 ha. urzeka swym pięknem i czarodziejską roślinnością. Przybyli goście mogą tu podziwiać kwiaty, słuchać śpiewu ptaków i karmić oswojone wiewiórki. Jednak największym atutem parku jest jego bogaty drzewostan. Wśród 4500 gatunków drzew najliczniejsze to: klon pospolity, lipa drobnoziarnista, kasztanowiec zwyczajny i wiąż szypułkowy. Blisko 12 % drzew rośnie tu od ponad 100 lat. Park można podzielić na trzy części: piękny ogród łazienkowski, łączącą ogród z rynkiem widowiskową promenadę o długości 950 m (aleja Mickiewicza) oraz skwer w centrum miasta. Park Zdrojowy to wymarzone miejsce spacerów, joggingów i nordic walking ale i miejsce kojące nawet najbardziej skołatane nerwy. Głównymi atrakcjami są tu: ciąg spacerowy „Aleja Marzeń”, korty tenisowe, muszla koncertowa, plac zabaw oraz liczne kawiarenki i restauracje. W ostatnim czasie park rozbudowano i powiększono o kolejne 12 hektarów (projekt UE). Nowa część z fontannami, alejkami i licznymi mostkami to doskonałe miejsce spędzenia wolnego czasu na świeżym powietrzu.

Pensjonat „Zamek Dersława"Spacerując promenadą do górnej, miejskiej części Buska warto wspomnieć o jeszcze jednej historycznej budowli, która mocno wrasta w historię Miasta. To Pensjonat „Zamek Dersława" wybudowany w 1911 roku na zlecenie dr Wasyla Wasylewicza Jakobsa. W intencji swego twórcy budynek zewnętrzną architekturą miał przypominać średniowieczny zamek. Po wybuchu I wojny światowej, prawie ukończony, został sprzedany Leonowi Sulimierskiemu. Nowy właściciel nadał temu niezwykłemu miejscu nazwę „Zamek Dersława”, na cześć pierwszego właściciela Buska-Zdroju. Pensjonat, który w nim założył, przyjmował gości aż do wybuchu II wojny światowej. W czasie wojny budynek przemianowano na „Willę pod rycerzem”. Od połowy XX w stanowi własność prywatną. W latach 1999-2003 nowi właściciele pensjonatu przeprowadzili kapitalny remont budynku i jego otoczenia. Pensjonat „Zamek Dersława”, oprócz pokojów gościnnych oferuje swoim gościom ucztę dla ciała w zamkowej restauracji. Strawę dla ducha zapewni mieszcząca się tu Galeria Sztuki, która prezentuje dorobek regionalnych twórców.

ChotelekPierwsze wzmianki o tej położonej w pobliżu Buska-Zdroju wsi pochodzą z XII w. Najstarszym zabytkiem wioski jest XI wieczny Kościół pod wezwaniem Św. Stanisława. Jednak pierwszy kościół w Chotelku powstał już 1241 r. Warto podkreślić, że jest to jedyny na całym obszarze kielecczyzny przykład zachowanego budownictwa drewnianego z XVI w. We wnętrzu liczne świadectwa ciekawej historii kościoła. Zachowana jest część późnogotyckiego, drewnianego tryptyku Męki Pańskiej z początku XVI w. przedstawiającego Matkę Boską z Dzieciątkiem Jezus i św. Stanisława. Zachowane jest także jego lewe skrzydło upamiętniające Zmartwychwstanie i Wniebowstąpienie oraz Ukrzyżowanie i Opłakiwanie. Tryptyk znajduje się obecnie w Kaplicy św. Anny w Busku-Zdroju. W kościelnej kruchcie eksponowana jest natomiast datowana na 1630 rok płyta nagrobna Anny z Gostyńskich Gniewoszowskiej, z 1630 r. Ponadto w kościółku zachowane zostały: kamienna kropielnica, późnorenesansowa ambona z XVII w., ołtarz i strop ze śladami zachowanej polichromii.

DobrowodaBędąc w Dobrowodzie koniecznie trzeba zajrzeć do Kościoła ufundowanego przez Floriana z Morska, krakowskiego biskupa w 1354 roku. Obecny późnogotycki kształt świątynia zyskała w latach 1524-1525. W tym czasie powstała także urokliwa kaplica pw. Matki Boskiej. W pobliżu neogotyckiej kruchty znajdują się pochodzące z XVI w fragmenty gotyckiej inskrypcji. Zwiedzając piękne mury świątyni szczególną uwagę należy zwrócić na sieciowe sklepienia nawy, na których widnieją herby: Łodzia, Doliwa, Jastrzębiec, Dębno oraz Ślepowron. Uwagę przykuwa XVIII-wieczny obraz „Ukrzyżowania” oraz renesansowa, marmurowa nagrobna płyta Jana Boboli, jak również późnogotycka, kamienna chrzcielnica. W kościele znajduje się piękna rzeźba Matki Boskiej oraz miedziana droga krzyżowa. Uwagę zwraca również obraz Czarnej Madonny i Jana Chrzciciela oraz epitafium z popiersiem Jana Boboli. W okolicy kościoła znajduje się dzwonnica pochodząca z XVIII w. oraz stojąca w pobliżu figura Św. Jana Nepomucena.

Wieś od 1231 roku była własnością Dzierżka i Marka herbu Janina. Stąd wzięła się nazwa wsi. Od 1244 roku stała się własnością szpitala w Zagości. We wsi znajduje się zabytkowy, pochodzący z 1822 roku Kościół pod wezwaniem Św. Wojciecha wraz ze zlokalizowaną w jego pobliżu dzwonnicą oraz cmentarzem. Kościół stoi w miejscu wcześniejszego, drewnianego z XVII wieku. W ołtarzu głównym kościoła znajduje się późnobarokowy krucyfiks.

PęczeliceTo kolejne już sołectwo gminy Busko-Zdrój cieszące pięknem swojego krajobrazu. Także i tu historia zostawiła swój ślad. W Pęczelicach na terenie jednego z prywatnych gospodarstw znajdują się resztki byłego zboru ariańskiego, pochodzącego z drugiej połowy XVI w.. Zbór został wybudowany przez ariańskiego właściciela wsi Stanisława Gnoinskiego. Kiedy cały jego majątek przejęła katolicka szlachta, zbór przeznaczony został na spichlerz. Do dnia dzisiejszego zachowały się jedynie wysokie piwnice, dwie izby ze sklepieniami kolebkowymi oraz niewielki fragment późnorenesansowego obramienia okiennego.